Uitgebreid Calendarium van Mozarts leven en werk

Mozart werd geboren op 27 januari 1756 te Salzburg en stierf op 5 december 1791 te Wenen. In diens slechts 35 jaar tellende leven componeerde deze Oostenrijkse kunstenaar vele wereldberoemde werken. Hieronder volgt een gedetailleerd calendarium (levensdata) van Mozarts leven en werk.

De data en composities van maçonnieke aard zijn aangegeven in Rood.

1756

27 januari Om 8 uur in de avond word Mozart in Salzburg, Oostenrijk, geboren.
28 januari

Mozart word gedoopt onder de namen
Joannes Chrysost(omus) Wolfgangus Theophilus (Latijn: Amadeus)

1761

24 januari Mozart leert zijn eerste klavierstuk spelen, een scherzo van G.C.Wagenseil, tussen 9 en 9:30 in de avond.
1 september

Hij treedt voor de eerste keer in het openbaar op, aan de universiteit in Salzburg, in een muziekdramatisch werk van J.E.Eberlin.

1762

januari Leopold Mozart reist met beide kinderen, Wolfgang en Nannerl, naar München (12 jan). Zij spelen voor keurvorst Maximilian III Joseph.
september-oktober

De familie vertrekt naar Wenen (18 sept.), waar zij op 6 okt aankomen. De kinderen spelen aan het Weense hof (13 okt.). Zij treden bijna dagelijks op. Mozart word ziek (21 okt.). Hij lijdt aan erythema nodosum, een overgevoeligheidsreactie op infecties, gepaard met koorts.

november-december Zij spelen voor dr. Von Bernhard (5 nov.), de arts die Mozart tijdens zijn ziekte heeft behandeld. De familie reist (11 dec.) naar Pressburg (Bratislava), maar keert (24 dec.) terug naar Wenen een aanvaardt op oudejaarsdag de thuisreis naar Salzburg, via Linz.

1763

5 januari Thuiskomst in Salzburg. De jonge Mozart moet een week in bed blijven met reumatische koorts.
juni- december

De familie vertrekt (9 juni) voor een eerste reis door Europa in een eigen koets en met een bediende, Sebastian Winter. De eerste stop is München, waar zij op 13 juni, ’s avonds van 8 tot 11, optreden aan het hof. Na vier concerten reizen zij via Augsburg (22 juni: drie openbare concerten), Ulm, Mannheim en Mainz naar Frankfurt a.M. (10 aug.). De vader van Goethe betaald 4 Gulden en 7 Kreutzer om de kinderen te horen spelen (18 aug.) In sept. reizen de mozarts via Bonn, Aken, Luik, Tienen en Leuven naar Brussel (5 okt.). In nov. wordt de reis voortgezet en op18 nov. arriveren ze in Parijs. Zij wonen daar bij de graaf van Eyck, rue St.Antoine. De familie blijft vijf maanden in Parijs.

1764

januari-april Concert voor koning Lodewijk XV (1 jan.). Wolfgang publiceert zijn eerste werken.
april-december

Op 10 april verlaten de Mozarts Parijs op weg naar Calais (19 apr.), waar zei oversteken naar Dover. Op 23 april arriveren zij in London. Zij zullen daar tot juli 1765 blijven. koning George III ontvangt de familie in London (27 April). De Mozarts krijgen 24 guineas voor een concert. De kinderen geven verscheidene concerten, maar Leopold word ziek. Zij verhuizen naar Chelsea (6 aug.), waar zij tot sept. blijven. Vriendschappelijke contacten met Johann Christian Bach. Wolfgang componeert zijn eerste symfonieën, waarvan er een paar zullen worden uitgevoed in London (21 febr. 1765).

1765

januari-juli Wolfgang draagt zijn sonates opus III op aan de Engelse koningin (18 jan.). Om wat extra inkomsten te verwerven na de ziekte van Leopold, spelen de kinderen, voor hun vertrek uit London (7 juli.), een week lang iedere dag van 12 tot 3 in ‘The Swan and Harp’.
auustus-december

Aankomst in Calais (1 Aug.), waar hun koets gereed staat. In Lille krijgen vader en zoon angina. De reis gaat verder via Gent en Antwerpen, waar Wolfgang orgel speelt, naar Rotterdam, en vandaar per trekschuit naar Den Haag (11 sept.). In den Haag loopt Nannerl buiktyfus op (12 sept.), Wolfgang speelt er het eerste concert alleen. Een week na Nannerls genezing blijkt ook Wolfgang geïnfecteerd (15 nov.). Hij is twee maanden ziek. Gedurende hun verblijf in Holland publiceert Wolfgang o.a. zes sonates voor klavier en viool (K.V. 26-31).

1766

januari-mei Pas half januari is wolfgang zover hersteld dat hij weer op kan treden. De kinderen geven een concert ‘op het Clavecimbeal’ in de Oude Doelen (22 jan.), en enkele dagen later vertrekt de familie naar Amsterdam, waar twee concerten worden gegeven (febr.). Begin maart zijn zij terug in Den Haag voor feestelijkheden rond de plechtige huldigingen van de stadhouder Willem V. Na concerten in Utrecht (april) en Antwerpen, reizen de Mozarts in mei via Brussel naar Parijs (10 mei). Zij blijven daar twee maanden. M.B. Ollivier maakt een schilderij van een ontvangst ten huize van prins Louis-François de Conti, waarop Mozart het klavecimbel bespeelt.
juli-november

De familie is in Dijon, waar de kinderen optreden (18 juli.) en Mozart een door hem zelf gecomponeerde aria zingt. Zij reizen via Zwitserland naar München, waar Wolfgang aan het hof speelt (9 nov.). Van 12 tot 21 nov. is hij ziek. 22 nov. treden beide kinderen op aan het hof. Kort daarop word de thuisreis aanvaarden 29 nov. arriveren zei in Salzburg, na een reis van 3 ½ jaar.

1767

12 maart. Het geestelijk drama Die Schuldigkeit des ernsten Gebote(s) wordt uitgevoerd aan het aartsbisschoppelijk hof te Salzburg. wolfgang, die het eerste deel gecomponeerd heeft (de andere zijn van M.Haydn en A.C.Adlgasser), krijgt een gouden medaille en 12 Dukaten voor het werk. Leopold vraagt verlof voor een nieuwe reis.
september-december

De Mozarts zijn in Wenen, waar een pokkenepidemie uitbreekt. Zij wijken uit naar Moravië (23 okt.), waar Wolfgang de ziekte toch blijkt te hebben opgelopen. Hij word in Olmütz (Olomouc) behandeld door Dr.J.Wolff (26 okt.) en herstelt. Hij houdt tot Kerstmis rust. Met zijn zusje treedt hij (30 dec.) op in een concert in een lokaliteit in Brünn (Brno). Wolfgang is niet te spreken over de onzuivere intonatie van de trompetten.

1768

januari Tien dagen na hun terugkeer in Wenen (10 jan.), worden de Mozarts ontvangen aan het plaatselijke hof.
maart

Zij geven een concert ten huize van vorst Galitzin.

september De première van La Finta Semplice, een opera die Wolfgang op bestelling heeft gecomponeerd, wordt in Wenen, ten gevolge van intriges, afgelast (eerste uitvoering 1 mei 1769 in Salzburg). In de herfst (sept./okt.?) wordt in het huis van Dr.Anton Mesmer in Wenen het singspiel Bastien ind Bastienne voor het eerst opgevoerd.
december Mozart dirigeert (7 dec.), in aanwezigheid van de keizerlijke familie, in de waisenhauskirche te Wenen, zijn nieuwe Waisenhausmesse en een (verloren gegaan) Trompetconcert, K.V.47c. De familie reist, via Lambach, terug naar Salzburg.

1769

5 februari Mozarts Missa Brevis K.V.65 (61a) wordt uitgevoerd in de Kollegienkirche in Salzburg. In de zomermaanden worden zijn Serenades in D, K.V.100 (62a) en in G, K.V.63, uitgevoerd aan de universiteit van Salzburg. Leopold Mozart werkt aan de herziening van zijn Versuch einer gründlichen Violinschule.
15 oktober

Eerste uitvoering van de Dominicus Messe, in de abdijkerk St.Peter te Salzburg. Mozart heeft dit werk geschreven voor zijn vriend Cajetan Hagenauer, de benedictijnpater Dominicus, die die dag zijn eerste mis celebreert.

27 november Mozart word benoemd tot Konzertmeister (onbezolvigd) aan het hof van de aartsbisschop van Salzburg. Hij krijgt 120 Dukaten voor een rijs naar Italië met zijn vader.
december Vader en zoon Mozart vertrekken (13 dec.) naar Innsbruck, waar Wolfgang (17 dec.) een concert geeft ten huize van Graf Künigl. Vervolgens reizen zij verder naar Verona (27 dec.), waar zij bijna twee weken blijven.

1770

januari De schilder Saverio dalla Rosa maakt een schilderij van de jonge Wolfgang voor de muziekliefhebber P.Lugiati (6-7 jan.). Mozart geeft twee concerten voordat hij en zijn vader naar Milaan vertrekken. Daar nemen zij hun intrek in het augustijnenklooster San Marco (23 jan.). De Mozarts wonen uitvoeringen bij van opera’s van Jomelli en Piccini. Ten huize van graaf Firmian, gouverneur van Lombardije, ontmoeten zij G.B.Sammartini.
februari

Bij graaf Firmian ontmoeten de Mozarts Beatrice d’Este, de latere schoondochter van keizerin Maria Theresia, en haar vader.

maart Vader en zoon Mozart reizen verder en bereiken (29 maart) Florance.
april Mozart speelt voor groothertog Leopold I van Toscane (de latere Duitse keizer Leopold II), op 2 april. Zij vertrekken naar Rome, waar zij vlak voor Pasen aankomen. In de St.Pieter horen zij Allegri’s Miserere (11 apr.) dat Mozart uit zijn herinnering opschrijft.
mei-juni Zij reizen verder zuidwaarts en arriveren in Napels (14 mei). Zij worden ontvangen door de Britse gezant, W.Hamilton, ten huize van prins Kaunitz, en bezoeken Pompeji en Herculaneum. Per expresse-koets (27 uur) keren zij terug naar Rome (26 Juni).
juli Paus Clemens XIV verleent de Orde vande Gouden Spoor aan Wolfgang, die de onderscheiding in vol ornaat (bekostigd door Leopold) in ontvangst neemt (8 juli). Twee dagen later vertrekken de Mozarts uit Rome, op weg naar Bologna (20 juli), waar zij besluiten wat rust te nemen, aangezien Leopold tijdens de tocht van Napels naar Rome een ongeluk heeft gehad.

augustus-
oktober

Van 10 aug. tot 1 okt. verblijven vader en zoon op het landgoed der Pallavicini’s in de buurt van Bologna. Wolfgang wordt toegelaten tot de Accademia Filarmonica en krijgt een diploma (10 okt.). Drie dagen later vertrekken zij uit Bologna en 18 okt. bereiken zij Milaan.
november Mozart werkt aan een opdracht, de opera Mitridate, K.V.87 (74a), maar vindt nog tijd voor een optreden in de residentie van graaf Firmian (26 nov.)
26 december In het Teatro Regio Ducal in Milaan gaat Mozarts opera Mitridate in premiere en oogst groot succes. De eerste drie opvoeringen worden door Mozart zelf gedirigeerd.

1771

5 januari Mozart krijgt opnieuw een diploma, ditmaal van de Accademia Filarmonica in Verona.
februari-maart

4-11 febr. zijn vader en zoon in Venetië, waar zij de carnavalsviering meemaken. Wolfgang geeft er vele concerten. hij ontvangt een contract uit Milaan voor een nieuwe opera, Lucio silla. Na meer dan 15 maanden afwezigheid, keren zei tenslotte terug naar Salzburg (28 maart).

augustus-
december
In de zomer trekken vader en zoon Mozart opnieuw naar Milaan, waar zij in de avond van 21 aug. arriveren. Mozart krijgt het libretto voor de opera Asciano in Alba. Een maand later beginnen de repetities. De premiere in het Teatro Regio Ducal (17 okt.) vind plaats ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Beatrice d’Este met aartshertog Ferdinand van Oostenrijk, een zoon van keizerin Maria Theresia. De dag tevoren was de opera Ruggiero van Hasse opgevoerd. Mozart werd ontvangen door de aartshertog, die hem wil engageren. Maar keizerin Maria Theresia toont zich niet ingenomen met dat voorstel. Vader en zoon keren terug naar Salzburg, waar zij 15 dec. arriveren, een dag voor het overlijden van aartsbisschop Schrattenbach.

1772

12 maart Hieronymus Graf Colloredo wordt gekozen tot aartsbisschop van Salzburg. De serenata Drammatica Il sogno di Scipione K.V.126, die Mozart had gecomponeerd voor een jubileum van aartsbisschop Schrattenbach, wordt aangepast en van een nieuwe opdracht voorzien.
21 augustus

Aartsbisschop Colloredo bevestigd Mozart in zijn functie als Konzertmeister en zegt hem een jaarsalaris van 150 Gulden toe.

oktober-
december
De aartsbisschop geeft Mozart en zijn vader verlof om opnieuw naar Milaan te reizen. Na hun aankomst in Milaan (4 nov.) beginnen de repetities van Lucio Silla, K.V.135, dat op tweede kerstdag in het Teatro Regio Ducal in première gaat.

1773

  De beroemde castraatzanger Venanzio Rauzzini zingt het motet Exultate, Jubilate, dat Mozart de maand heeft gecomponeerd, in een kerk in Milaan (17 jan.). In maart keren de Mozarts terug naar Salzburg. In het voorjaar verhuist de familie naar een nieuw groot appartement op de Hannibal-Plats (thanhs: Makartplatz). In juli reizen Leopold en Wolfgang weer naar Wenen. wolfgang hoopt daar een aanstelling te krijgen, maar een audiëntie bij keizerin Maria Theresia (5 aug.) levert niets op. Wolfgang geeft huisconcerten bij Dr.Mesmer en Dr.Auenbrugger en treedt op in kerken. Op 27 sept. zijn zij weer terug in Salzburg, zonder aanstelling. De eerste versie van Thamos, Konig in Agypten, ontstaat.

1774

  Mozart componeert serenades, concerto’s en een paar zeer compacte missen: dat laatste om tegemoet te komen aan de wensen van de nieuwe aartsbisschop, die uitgesproken ideeën heeft over (vernieuwing van) de kerkmuziek. Eerste uitvoering van Thamos, Konig in Agypten in het Karntnerthorteater in Wenen (4 apr.). Mozart krijgt uit München opdracht tot het componeren van een opera (La finta giardiniera). Op 6 dec. reizen vader en zoon naar München voor de repetities van de nieuwe opera.

1775

 

De première van La finta giardiniera, die op 29 dec. had zullen plaatsvinden, is uitgesteld in verband met de repetitietijd. De toonzetting van de Litaniae de venerabili van Wolfgang, K.V.125, en die van zijn vader worden op nieuwjaarsdag uitgevoerd in München. Op 4 jan. komt ook Nannerl naar München. De première van La finta giardiniera vindt plaats in het Salvatortheater (13 jan.) en is een groot succes. Leopold dirigeert missen van zijn zoon, en er vindt een uitvoering plaats van Misericordias Domini, K.V.222 (205a), maar de concerten brengen Mozart geen vaste aanstelling. 7 maart zijn de drie Mozarts terug in Salzburg. Aartshertog Maximilian brengt een bezoek aan aartsbisschop Colloredo en Wolfgang levert de muziek voor hun vermaak. hij componeert vele serenades, missen en vioolconcerten.

1776

3 januari

Herziene versie (met aanvullingen) van Thamos, konig in agypten wordt in Salzburg uitgevoerd.

21 juli Bij de feestelijkheden ter gelegenheid van het huwelijk van Marie Elisabeth Haffner wordt de Haffner Serenade ten gehore gebracht.


1777

augustus

Het leven in de kleine residentie Salzburg is Mozart hoe langer hoe meer gaan benauwen. Bovendien laat de aartsbisschop hem weinig vrijheid, wat de spanningen tussen beiden aanscherpt. In aug. vraagt Mozart opnieuw reisverlof, waarop de geïrriteerde aartsbisschop Colloredo de beide Mozarts uit zijn dienst ontslaat. Tenslotte mag vader Leopold blijven en Wolfgang vertrekt.

oktober-
december
Op 23 sept. verlaat Mozart Salzburg en reist, vergezeld door zijn moeder, in een eigen koets, via München en Augsburg, waar hij zich amuseert met zijn nichtje Maria Anna Thekla (Basle), naar Mannheim (30 okt.). Wolfgang wordt verliefd op Aloysia Weber en blijft bijna 5 maanden in Mannheim, in de hoop daar een aanstelling te krijgen. Vanuit Salzburg maant de onverbiddelijke Leopold zijn zoon door te reizen naar Parijs.
eind 1777 Mozart leert Theobald Marchand kennen, een van de stichters van de loge van Mannheim, en Otto van Gemmingen, eveneens een prominent Mannheims vrijmetselaar.

1778

maart

Mozart heeft eindelijk besloten zich los te rukken van de Webers en vertrekt (14 maart) met zijn moeder naar Parijs. Na 9 dagen bereiken zij de Franse hoofdstad, waar de strijd tuusen Gluckisten en Piccinnisten op dat moment de muzikale wereld verdeeld houdt.

juni In de Grand Opéra wordt Mozarts balletmuziek Les Petits Riens uitgevoerd (11 juni), een dag later wordt zijn nieuwe symfonie in D, K.V.297 (300a), de zgn. Pariser Symphonie, voor het eerst gespeeld ten huize van graaf Sickingen. Bij de Concerts Spirituels wordt dit werk (18 juni) opnieuw uitgevoerd.
3 juli Mozarts moeder sterft in Parijs. Hij is nu alleen en afgezien van de concerten met eigen werk die hij kan geven lijkt Parijs hem weinig perspectief te bieden.
september-
december
Na een verblijf van zes maanden verlaat Mozart Parijs (26 sept.) en reist naar München, waar hij zijn intrek neemt bij de familie Weber, die inmiddels van Mannheim hierheen is verhuisd. Met Aloysia komt het tot een breuk. Hij draagt zijn Vioolsonates K.V.301-306 op aan Maria Elisabeth, keurvorstin van de Palts. Uit Salzburg dringt vader Leopold aan op zijn terugkeer. De aartsbisschop heeft beloofd Wolfgang weer als Konzertmeister in dienst te nemen en hem bovendien te benoemen tot hoforganist met een genereus salaris.

1779

 

Mozart keert terug naar Salzburg (midden jan.) en ontvangt een nieuw contract van aartsbisschop Colloredo. Voor zijn salaris van 450 Gulden moet hij spelen in de kerk, aan het hof en in de kapel, voorts moet hij de koorknapen onderrichten en de kerkelijke en wereldlijke muziek componeren, die aan het hof van de kerkvorst nodig zijn.

1780

 

Mozart krijgt van keurvorst Karl Theodor van Beieren opdracht voor een opera. In okt. Begint hij met het werk aan Idomeneo. Hij verlaat Salzburg (5 nov.) en reist naar München. Een maand later beginnen de repetities van Idomeneo.

1781

januari-
juni

De generale repetitie van Idomeneo heeft plaats op Mozarts 25 e verjaardag (27 jan.). Voor de succesvolle première in het Residenz Theater (29 jan.) komen ook Leopold en Nannerl naar München. De Mozarts blijven tot begin maart en bezoeken in deze weken ook hun familie in Augsburg. Aartsbisschop Colloredo, die tijdelijk in Wenen verblijft, ontbiedt Mozart bij zich. Mozart gaat, arriveert 16 maart in Wenen en geeft er diezelfde middag al een concert. Het conflict met Colloredo komt tot een hoogtepunt. Mozart is ontevreden met zijn positie in de hofhouding van de kerkvorst, waar hij met de kamerbedienden en koks deel uitmaakt van de bediendeschaar. Als hij een uitnodiging voor een concert , op 8 april, bij gravin Wilhelmine Thun, waar ook de keizer aanwezig is, moet afslaan omdat hij die dag voor de vader van de aartsbisschop moet spelen, is de maat vol. Hij dient zijn ontslag in en de opperkamerheer graaf Arco zet hem letterlijk met een schop de deur uit. Daarmee eindigen Mozarts betrekkingen met het Oostenrijkse episcopaat. Mozart vindt onderdak bij de familie Weber, die nu in Wenen woont, op de St.Peters Platz. Aloysia is intussen getrouwd, maar Mozart voelt zich erg aangetrokken tot haar jongere zusje Constanze. Hij is gelukkig en heeft het druk.

juli Mozart krijgt het libretto voor een nieuwe opera, een Duits Singspiel, getiteld Die Entführung aus dem Serail. Hij heeft nu leerlingen en geeft vele concerten. De bekende muziekuitgever Artaria wil zijn composities uitgeven.
24 december

Mozart en Clementi houden hun beroemde wedstrijd in het klavierspel, in aanwezigheid van keizer Joseph II en de Russische grootvorstin Maria Feodorovna.

1782

april

Mozart probeert toestemming te krijgen van zijn vader voor een huwelijk met Constanze Weber. Leopold heeft ernstige bezwaren.

mei

De reeks concerten in de Augarten begint (26 mei). Tegen het eind van de maand komt de derde acte van de Entführung gereed.

juli

Mozart dirigeert de première van zijn nieuwe opera Die Entführung aus dem Serail in het Weense Burgtheater (16 juli). De uitvoering is een groot succes. Hij krijgt 100 Dukaten. In Salzburg wordt zijn vriend Siegmund Haffner in de adellijke stand verheven (29 juli). Mozart heeft voor die gelegenheid een Symfonie in D, K.V.385 (de zgn. Haffner Symfonie) geschreven.

4 aug. In de St-Stephansdom in Wenen wordt het huwelijk van Wolfgang en Constanze ingezegend. Vader Leopold heeft er met tegenzin in toegestemd.
oktober-
november
Mozart dirigeert een uitvoering van Die Entführung (8 okt.) in het Burgtheater, ter ere van de Russische grootvorst en zijn gemalin. Op 3 nov. Speelt hij met zijn leerlinge Josepha Auernhammer op een concert in het Karntnerthor Theater. Een bezoek aan Salzburg ter gelegenheid van zijn vaders naamdag wordt uitgesteld.

1783

11 februari

Gemmingen richt in Wenen zijn eigen loge op, Zur Wohlthatigkeit, en nodigt Mozart uit er als musicus lid van te worden. Mozart aarzelt en dat gevoel weerklinkt in het Andante con moto van het Strijkkwartet in Es, K.V.428 (421b).

maart

Tijdens Carnaval voeren Mozart en zijn vrienden, op een gemaskerd bal in de Redoutensaal (3 maart), een pantomime op, met muziek van Wolfgang, K.V.446 (416d) (verloren gegaan). Zijn schoonzuster Aloysia Lange geeft een concert in het Burgtheater met zijn muziek (11 maart). Mozart speelt het Pianoconcert in C, K.V.415 (387b), en het Rondo in D, K.V.382. Keizer Joseph II woont een concert bij in het Burgtheater (23 maart), waar Mozart zijn nieuwe Rondo D, K.V.382, voor het Pianoconcert in D, K.V.175 speelt en het Pianoconcert in C, K.V.415 (378b).

9 mei

Voor het eest wordt een door Mozart gegeven concert besproken in Cramers Magazin der Musik in Hamburg.
juni-juli. Geboort van Mozarts eerste zoon, Raimund Leopold (17 juni). Eind juli reizen Wolfgang en Constanze naar Salzburg om vader Leopold op te zoeken.

19 augustus De kleine Raimund Leopold sterft in Wenen.
oktober-
november
In de kerk St.Peter in Salzburg wordt Mozarts Mis in c, K.V.427 (417a) uitgevoerd (26 okt.), althans de gedeelten die gereed zijn (Mozart heeft deze mis nooit voltooid) . Constanze zingt een van de sopraanpartijen. Op de terugweg naar Wenen maken zij een stop in Linz, waar Wolfgang een nieuwe symfonie componeert (K.V.425, de zgn. Linzer Symphonie, voor een concert in het theater (4 nov.). Mozart keert ziek terug naar huis.

1784

januari-
februari

De Mozarts verhuizen van de Judenplatz naar de Trattnerhof. Wolfgang begint een thematische catalogus van zijn werken bij te houden (Verzeichnüss) (9 febr.). In de vastentijd geeft hij 17 concerten.

22 april

De loges van de Habsburgse monarchie richten een Nationale Grootloge op en nemen een eenvormige ritus aan.

23 augustus

In St.Gilgen (bij Salzburg) trouwt Nannerl met Johann Baptist Franz von Berchtold zu Sonnenburg. In Wenen woont Mozart, diezelfde dag, een uitvoering bij van Paisiello’s opera Il ré Teodoro in Venezia in het Burgtheater. Tijdens de voorstelling krijgt hij een hevige buikpijnaanval. Hij is ziek tot sept.

21 september De tweede zoon, Carl Thomas, wordt geboren. Acht dagen later verhuizen de Mozarts naar een duur appartement in de Domgasse 5 (huur 450 fl. per jaar).
november Mozart stelt zijn kandidatuur bij de loge Zur Wohlthatigkeit.
14 december Mozart sluit zich aan bij de vrijmetselaars in de loge ‘Zur Wohlthatigkeit’. Hij word opgenomen in Gemmingens loge, waar ook Karl Lichnowsky toe behoort.
24 december Mozart is aanwezig op een door graaf Apponyi gegeven initiatie bij Zur Wahren Eintracht.

1785

7 januari

Mozart word bevorderd tot Gezel in Zur Wahren Eintracht.

10 januari

Het Strijkkwartet in A, K.V.464 wordt voltooid. Het Andante verwijst naar een initiatieceremonie.

13 januari

Mozart wordt verheven tot Meester-vrijmetselaar in Zur Wahren Eintracht.

14 januari Het Strijkkwartet in C, K.V.465 wordt voltooid. Het gehele werk verwijst naar Mozarts overgang naar de tweede Graad en de toetreding van Anton Tinti tot Zur Wahren Eintracht.
15 januari Haydn hoort een aantal van Mozarts kwartetten K.V.387 e.v. (de zes die later aan Haydn worden opgedragen) in de Domgasse.
28 januari Mozart is aanwezig op de vergadering van Zur Wahren Eintracht waarin de toetreding van Joseph Haydn besproken wordt, de kandidaat zelf daagt niet op.
februari Vader Leopold komt naar Wenen (11 febr.) en diezelfde dag speelt Mozart zijn nieuwe Pianoconcert in d, K.V.466, op zijn eerste vrijdagconcert in de ‘Mehlgrube’. Daardoor mist hij Haydns inwijding bij de vrijmetselaarsloge ‘Zur wahren Eintracht’. Op een volgende muziekavond bij de Mozarts in de Domgasse (12 febr.) hoort Haydn de drie laatste van de zes kwartetten, die Mozart later aan hem zal opdragen. Hij complimenteert Leopold met het talent van zijn zoon. Mozart geeft vijf concerten in febr.
11 februari Haydn wordt in Zur Wahren Eintracht opgenomen. Mozart kan de ceremonie niet bijwonen wegens zijn concert in de Mehlgrube.
maart Mozarts nieuwe oratorium Davidde penitente, K.V.469 wordt tweemaal uitgevoerd in het Burgtheater (13 en 15 maart). Mozart geeft zes concerten deze maand.
9 maart Mozart voltooid het Klavierconcerto in C, K.V.467, waarvan het Andante verwijst naar de Derde Graad.
26 maart Het Lied zur Gesellenreise, K.V.468, wordt voltooid. Het is vermoedelijk geschreven naar aanleiding van Leopold Mozarts kanditatuur.
6 april Leopold Mozart wordt opgenomen in Zur Wohlthatigkeit.
16 april Leopold wordt bevorderd tot Gezel in Zur wahren Eintracht. Puchberg is bij de ceremonie aanwezig.
20 april Mozart voltooid de cantate Die Maurerfreude K.V.471, opgedragen aan Ignaz von Born, Achtbare Meester van Zur Wahren Eintracht.
24 april Die Mauerfreude wordt voor het eerst gezongen in de loge Zur Gekronten Hoffnung door tenor en logelid Johann Valentin Adamberger.
1 mei Die Mauerfreude wordt gezongen in Zur Wahren Eintracht…
7 mei ...en in Puchbergs loge Zum Palmbaum en in Zu den drey Adlern.
juli Mozart componeert Meister Musik K.V.477, voor mannenkoor, orkest en twee responsoria, Des Todes Werk en Volbracht ist die Arbeit (K.V. ontbreken).
12 augustus Bij het verlenen van de Derde Graad aan Karl von Konig in Zur wahren Eintracht zingt Adamberger deze twee liederen en wordt Meister Musik uitgevoerd met David als bassethoornspeler.
17 augustus Die Mauerfreude wordt uitgegeven Artaria, een lid van Zur gekronten Hoffnung: de opbrengst gaat naar de armen.
27 september Mozart is waarschijnlijk aanwezig bij Anton Stadlers initiatie in Puchbergs loge.
20 oktober Mozart en Stadler spelen beiden in een concert gegeven in Puchbergs loge ten voordele van de bassethoornspelers David en Springer, beiden vrijmetselaars.
17 november In de loge Zur gekronten Hoffnung wordt Maurerische Trauermusik K.V.477 (479a) (=Meister Musik zonder koor) uitgevoerd ter nagedachtenis van twee onlangs overleden vrijmetselaars.
7 december In Zu den drey Adlern wordt een nieuwe versie van Maurerische Trauermusik, zonder blaasinstrumenten, uitgevoerd.
11 december Bij keizerlijke verordening wordt het aantal Weense loges teruggebracht van acht tot twee of drie.
15 december Mozart speelt een klavierconcert en improviseerd in Zur gekronten Hoffnung ten voordele van David en Springer. Adamberger zingt Die Maurerfreude.
19 december Zur Wohlthatigkeit wordt ontbonden: Gemmingen en Mozart worden lid van Zur gekronten Hoffnung. Ze wonen een bijeenkomst bij van Zur wahren Eintracht.

1786

7 februari

Keizer Joseph II betaald Mozart 50 Dukaten voor zijn toneelmuziek bij Der Schauspieldirektor, die dezelfde dag is uitgevoerd in de Orangerie van Schloss Schonbrunn, tezamen met de kleine opera Prima la musica, e poi le parole van Salierie. De beide werken worden opnieuw uitgevoerd in het Karntnerthortheater (11 febr.).

13 maart

Mozart dirigeert zijn opera Idomeneo in het paleis van de prins Auersperg.

april

Hij speelt zijn Pianoconcert in c, K.V.491, in het Burgtheater (7 apr.) en repeteert zijn nieuwe opera Le nozze di Figaro.

1 mei Mozart dirigeert de première van zijn opera Le nozze di Figaro voor een enthousiast publiek in het Burgtheater. Plannen voor een Engelse reis gaan niet door, want vader Leopold weigert de kleine Carl Thomas in huis te nemen.
18 oktober Constanze schenkt het leven aan een derde zoon, Johann Thomas Leopold, die al een maand later sterft.

1787

januari

De Mozarts reizen naar Praag, waar Figaro veel succes heeft. Wolfgang geeft een concert in Praag (19 jan.), waarbij zijn nieuwe Symfonie in D, K.V.504 (de Praagse) wordt uitgevoerd. Een paar dagen later dirigeert hij zijn Figaroin het theater in Praag (22 jan.).

april-mei

Beethoven komt naar Wenen (7 apr.) om les te nemen bij Mozart. De familie verhuist naar een goedkoper appartement in de Landstrasse. Mozart is ziek en hij heeft 300 Gulden verloren die hij aan een vriend heeft geleend. Vader Leopold sterft (28 mei) en Mozart ontvangt 1000 Gulden uit de nalatenschap.

oktober

De Mozarts reizen opnieuw naar Praag waar Don Giovanni wordt ingestudeerd. Ter gelegenheid van het huwelijk van aartshertogin Maria Theresia van Habsburg met prins Anton von Sachsen wordt Figaro uitgevoerd. In het Nationale Theater in Praag dirigeert Mozart de première (29 0kt.) van Don Giovanni. Er volgen nog verdere voorstellingen onder Mozarts leiding.

december Keizer Joseph II benoemt Mozart tot Kammermusicus aan het hof (7 dec.) tegen een karig salaris van 800 Gulden. Mozart had gehoopt op meer. Hij verkeert in voortdurende geldzorgen en heeft schulden. In deze maand wordt zijn dochtertje Theresia geboren (27 dec.).

1788

mei

In het Burgtheater vindt de Weense première van Don Giovanni plaats, onder de leiding van de componist (7 mei). De opera wordt uiterst koel ontvangen. Mozart kan niet genoeg intekenaren bijeen krijgen voor de uitgave van zijn drie kwintetten, K.V.515 e.v.- Hij geeft concerten in het Casino.

juni

Zijn dochtertje Theresia sterft (29 juni). Van Swieten en enkele van zijn aristocratische vrienden voeren Handels Acis en Galathea op, onder leiding van Mozart.

1789

april-juni

Mozart leent geld van F.Hofdemel en reist met Karl Lichnowsky naar Noord-Duitsland (8 apr.). In Dresden tekent Doris Stock een portret van hem. Hij gaat naar Leipzig, speelt op het orgel van Bach in de Thomaskirche en bestudeert werken van de grote Thomascantor. Hij reist verder naar Potsdam (25 apr.) en in mei is hij terug in Leipzig, waar hij een concert geeft (12 mei). Op de thuisreis doet hij Praag aan en 4 juni keert hij terg naar Wenen.

16 november

Een tweede dochter, Anna, wordt geboren en sterft.

december Op een concert van de Tonkünstlersocietat wordt Mozarts Klarinetkwintet K.V.581 uitgevoerd (22 dec.). Ten huize van Mozart wordt een repetitie gehouden van zijn nieuwe opera Cosi van tutte (31 dec.): Haydn en Puchberg zijn uitgenodigd.

1790

januari

Eerste orkestrepetities voor Cosi fan tutti in het Weense Burgtheater. Haydn en Puchberg zijn wederom uitgenodigd (21 jan.). De première onder leiding van Mozart is een succes (26 jan.).

februari-maart

Keizer Joseph II sterft (20 febr.). hij wordt opgevolgd door zijn broer Leopold II, die 13 maart uit Florence in Wenen arriveert. Mozart hoopt op een aanstelling als tweede Kapellmeister, maar hij wordt alleen in zijn oude functie als Kammermusicus bevestigd.

juni Cosi fan tutti wordt opnieuw uitgevoerd in het Burgtheater onder Mozarts leiding. In de zomer werkt hij voor de concertseries van Van Swieten en maakt hij bewerkingen van Handels Alexander’s Feast en Ode for St.Cecilia’s Day (K.V.591, K.V.592).
september Mozart en zijn zwager Hofer vertrekken (23 sept.) met een eigen koets naar Frankfurt om de kroning van keizer Leopold II bij te wonen. Constanze verhuist met de kleine Carl naar een appartement in de Rauhensteingasse (30 sept.).
oktober-
november
Een concert van Mozart in Frankfurt (15 okt.) trekt maar weinig publiek. Hij treedt op in Mainz en hoort voor het eerst zijn Figaro in het Duits, in Mannheim (24 okt.). Hij reist terug via München, waar hij voor de koning van Napels speelt (4 of 5 nov.). Op 10 nov. Is hij terug in Wenen.

1791

maart-mei

Bij zijn laatste openbare concert (4 maart), in de Jahnsche Saal, speelt Mozart het pianoconcert in Bes, K.V.595, dat hij in jan, gecomponeerd heeft. In april solliciteert hij bij het Weense gemeentebestuur naar de functie van onbezoldigd assistent van L.Hofmann, Kapellmeister van de St.-Stephansdom, met recht van opvolging. De bestuurderen gaan akkoord (9 mei).

juni-juli

Constanze vertrekt met haar zoontje Carl naar Baden (4 juni), waar Mozart haar later opzoekt. Hij componeert er zijn Ave verum. In Juli dient zich bij Mozart een boodschapper van graaf Walsegg zu Stuppach aan, met de opdracht een requiem te componeren, 26 juli wordt het laatste kind van Mozart en Constanze geboren: Franz Xaver Wolfgang.

augustus-
september
De Mozarts reizen naar Praag (aankomst 28 aug.) voor de kroning van Leopold II als koning van Bohemen. Mozart heeft opdracht gekregen een opera te componeren voor die gelegenheid: La clemenza di Tito. Hij staat onder grote tijdsdruk en werkt in de koets, samen met zijn leerling Süssmayr, die de recitatieven schrijft. In Praag woont de keizer een uitvoering van Don Giovanni bij (2 sept.) en vier dagen later de première van La clemenza di Tito. Mozart bezoekt de Praagse vrijmetselaarsloge ‘Zur Wahrheit und Einigkeit’, waar zijn cantate Die Maurerfreude wordt uitgevoerd. Terug in Wenen (midden sept.) voltooid Mozart de opera Die Zauberflote, die E.Schikaneder in het voorjaar heeft besteld. Hij dirigeert zelf de première (30 sept.).
okt.-nov. De Zauberflote blijkt een groot succes en wordt in okt. 20 maal uitgevoerd. Mozart nodigt Salierie en zijn vriendin, de zangeres Cavalierie, uit in het theater. Constanze kuurt in Baden, maar komt eind okt. Terug. Mozart is overwerkt als hij begint te componeren aan het Requiem. Hij wordt gekweld door depressies en door de waanvoorstelling dat hij vergiftigd is. Hij wordt wat opgemonterd door het succes van zijn Kleine Freimaurer-Kantate (Laut verkünde unsre Freude, K.V.623), die wordt uitgevoerd bij de opening van het nieuwe gebouw va de vrijmetselaarsloge ‘Zur gekronten Hoffnung’ (18 nov.). Dan wordt hij ernstig ziek en blijft in bed (20 nov.). Een week later vindt er overleg plaats tussen de artsen Closset en Sallaba over de behandeling van zijn ziekte.
december Begin dec. Voelt hij zich wat beter. Aan zijn bed wordt een repetitie gehouden van het nog onvoltooide Requiem (4 dec.). Vrienden van het Freihaustheater vervullen de zangpartijen, Mozart zelf zingt de altpartij. ’s Avonds is hij zeer helder. Om 5 minuten voor 1 uur in de morgen van 5 dec. Sterft hij.